Wannan shafi ɓangare ne na jerin da ke bincika dokokin Allah waɗanda ba za a iya yin biyayya da su ba sai lokacin da Haikali yake a Urushalima.
- Ƙari na 8a: Dokokin Allah da Suke Buƙatar Haikali
- Ƙari na 8b: Hadayu — Dalilin da Ya Sa Ba Za a Iya Yin Su A Yau Ba
- Ƙari na 8c: Bukukuwan Littafi Mai Tsarki — Dalilin da Ya Sa Ba Za a Iya Yin Ko Ɗaya Daga Cikinsu A Yau Ba (Wannan shafi ne).
- Ƙari na 8d: Dokokin Tsarkakewa — Dalilin da Ya Sa Ba Za a Iya Yin Su Ba Tare da Haikali Ba
- Ƙari na 8e: Zakkoki da Nunan Fari — Dalilin da Ya Sa Ba Za a Iya Yin Su A Yau Ba
- Ƙari na 8f: Hidimar Sallar Ubangiji — Jibin Ƙarshe na Yesu Ya Kasance Idin Ƙetarewa
- Ƙari na 8g: Dokokin Nazaritanci da Alkawari — Dalilin da Ya Sa Ba Za a Iya Yin Su A Yau Ba
- Ƙari na 8h: Yin Biyayya a Wani Ɓangare da Ta Alama Game da Haikali
- Ƙari na 8i: Gicciye da Haikali
Bukukuwa Masu Tsarki — Abin da Doka Ta Umarce da Gaske
Bukukuwan shekara-shekara ba shagulgula ko tarukan al’adu kawai ba ne. Taro ne masu tsarki da aka tsara bisa ga hadayu, sadaukarwa, nunan fari, zakkoki, da bukatun tsarkakewa waɗanda Allah ya ɗaure kai tsaye da Haikalin da Ya zaɓa (Maimaitawar Shari’a 12:5-6, 12:11; 16:2, 16:5-6). Kowace babbar idi — Idin Ƙetarewa, Bikin Gurasa Marar Yisti, Bikin Makonni, Bikin Ƙahoni, Ranar Kafara, da Bikin Bukkoki — tana bukatar mai bauta ya bayyana a gaban Ubangiji a wurin da Ya zaɓa, ba a kowane wurin da mutane suka ga dama ba (Maimaitawar Shari’a 16:16-17).
- Idin Ƙetarewa yana bukatar a miƙa ɗan rago a Wuri Mai Tsarki (Maimaitawar Shari’a 16:5-6).
- Bikin Gurasa Marar Yisti yana bukatar a miƙa hadaya ta wuta kowace rana (Littafin Lissafi 28:17-19).
- Bikin Makonni yana bukatar a miƙa hadayun nunan fari (Maimaitawar Shari’a 26:1-2, 26:9-10).
- Bikin Ƙahoni yana bukatar sadaukarwa da aka “yi da wuta” (Littafin Lissafi 29:1-6).
- Ranar Kafara tana bukatar ayyukan firistoci a Wuri Mafi Tsarki (Littafin Firistoci 16:2-34).
- Bikin Bukkoki yana bukatar sadaukarwa kowace rana (Littafin Lissafi 29:12-38).
- Taron Ranar Takwas yana bukatar ƙarin hadayu a matsayin ɓangare na zagayowar bukukuwan guda ɗaya (Littafin Lissafi 29:35-38).
Allah ya bayyana waɗannan bukukuwa dalla-dalla, kuma Ya nanata sau da yawa cewa lokutan da Ya ƙayyade ne, don a kiyaye su daidai yadda Ya umarta (Littafin Firistoci 23:1-2, 23:37-38). Ba a bar wani ɓangare na waɗannan bukukuwa ga fassarar mutum, al’adar yanki, ko yin wani abu a matsayin alama ba. Wurin, sadaukarwar, firistoci da hadayun duk ɓangare ne na umarnin.
Yadda Isra’ila Ta Yi Biyayya da Waɗannan Umarni a Da
Sa’ad da Haikali yake tsaye, Isra’ila ta kiyaye bukukuwan daidai yadda Allah ya umarta. Mutanen sun yi tafiya zuwa Urushalima a lokutan da aka ƙayyade (Maimaitawar Shari’a 16:16-17; Luka 2:41-42). Sun kawo sadaukarwarsu ga firistoci, waɗanda suka miƙa su a kan bagadi. Sun yi murna a gaban Ubangiji a wurin da Ya tsarkake (Maimaitawar Shari’a 16:11; Nehemiya 8:14-18). Har ma ba za a iya kiyaye Idin Ƙetarewa da kansa — mafi daɗewa cikin dukan bukukuwan al’umma — a gidaje ba bayan da Allah ya kafa Wuri Mai Tsarki na tsakiya. Ana iya kiyaye shi kawai a wurin da Ubangiji ya sa Sunansa (Maimaitawar Shari’a 16:5-6).
Nassi ya kuma nuna abin da ya faru sa’ad da Isra’ila ta yi ƙoƙarin kiyaye bukukuwan ba daidai ba. Sa’ad da Yerobowam ya ƙirƙiri wasu ranakun bukukuwa da wurare dabam-dabam, Allah ya hukunta dukan tsarinsa a matsayin zunubi (1 Sarakuna 12:31-33). Sa’ad da mutane suka yi watsi da Haikali ko suka bar ƙazanta, bukukuwan da kansu sun zama abin da ba a karɓa ba (2 Tarihi 30:18-20; Ishaya 1:11-15). Tsarin a bayyane yake: yin biyayya yana buƙatar Haikali, kuma idan babu Haikali, babu biyayya.
Dalilin da Ya Sa Ba Za a Iya Yin Biyayya da Waɗannan Dokokin Bukukuwa A Yau Ba
Bayan an hallaka Haikali, tsarin da aka umarta na bukukuwan ya daina wanzuwa. Ba bukukuwan da kansu ba — Doka ba ta canzawa — sai dai abubuwan da ake bukata:
- Babu Haikali
- Babu bagadi
- Babu firistocin Lawiyawa
- Babu tsarin sadaukarwa
- Babu wurin da aka umarta don miƙa nunan fari
- Babu yiwuwar miƙa ɗan ragon Idin Ƙetarewa
- Babu Wuri Mafi Tsarki don Ranar Kafara
- Babu sadaukarwa ta yau da kullum a lokacin Bikin Bukkoki
Domin Allah ya bukaci waɗannan abubuwa don yin biyayya a bukukuwa, kuma ba za a iya maye gurbinsu, daidaita su, ko ɗaukar su a matsayin alama ba, yin biyayya ta gaskiya ba zai yiwu yanzu ba. Kamar yadda Musa ya yi gargaɗi, ba a yarda Isra’ila ta miƙa hadayar Idin Ƙetarewa “a kowane birnin da Ubangiji Allahnku ya ba ku” ba, sai dai “a wurin da Ubangiji zai zaɓa” (Maimaitawar Shari’a 16:5-6). Wannan wurin ba ya nan kuma.
Doka tana nan har yanzu. Bukukuwan suna nan har yanzu. Amma hanyar yin biyayya ta ɓace — Allah da kansa ne Ya kawar da ita (Makoki 2:6-7).
Kuskuren Kiyaye Bukukuwa Ta Alama Ko Ta Ƙirƙira
Mutane da yawa a yau suna ƙoƙarin “girmama bukukuwan” ta hanyar kwaikwayon ayyuka a matsayin alama, tarukan ikilisiya, ko sauƙaƙa umarnin Littafi Mai Tsarki:
- Yin bukukuwan seder na Idin Ƙetarewa ba tare da ɗan rago ba
- Shirya “Bikin Bukkoki” ba tare da sadaukarwa ba
- Bikin “Shavuot” ba tare da an kai nunan fari ga firist ba
- Ƙirƙirar “hidimomin Sabon Wata” waɗanda ba a taɓa umarta a Attaura ba
- Ƙirƙirar “bukukuwan atisaye” ko “bukukuwan annabci” a matsayin madadinsu
Babu ɗaya daga cikin waɗannan ayyuka da ya bayyana ko’ina a cikin Nassi.
Musa, Dauda, Ezra, Yesu ko manzanni ba su yi ko ɗaya daga cikinsu ba.
Babu ko ɗaya da ya yi daidai da umarnin da Allah ya bayar.
Allah ba ya karɓar hadayu na alama (Littafin Firistoci 10:1-3).
Allah ba ya karɓar bautar da ake yi “ko’ina” (Maimaitawar Shari’a 12:13-14).
Allah ba ya karɓar ayyukan ibada da tunanin ’yan Adam ya ƙirƙira (Maimaitawar Shari’a 4:2).
Bikin da ba shi da sadaukarwa ba bikin Littafi Mai Tsarki ba ne.
Idin Ƙetarewa ba Idin Ƙetarewa ba ne idan ba a miƙa ɗan rago a Haikali ba.
“Ranar Kafara” ba biyayya ba ce idan babu hidimar firistoci.
Kwaikwayon waɗannan dokoki ba tare da Haikali ba ba aminci ba ne — girman kai ne.
Bukukuwan Suna Jiran Haikalin da Allah Kaɗai Zai Iya Maido da Shi
Attaura ta kira waɗannan bukukuwa “ka’idoji na har abada cikin dukan zamananku” (Littafin Firistoci 23:14, 23:21, 23:31, 23:41). Babu wani abu a cikin Nassi — Doka, Annabawa ko Linjila — da ya taɓa soke wannan bayanin. Yesu da kansa ya tabbatar da cewa ko ƙaramin harafi na Doka ba zai shuɗe ba sai sama da ƙasa sun shuɗe (Matiyu 5:17-18). Sama da ƙasa suna nan; saboda haka bukukuwan ma suna nan.
Amma ba za a iya yin biyayya da su a yau ba domin Allah ya kawar da:
- wurin
- bagadin
- firistocin
- tsarin sadaukarwa da ya bayyana ma’anar bukukuwan
Saboda haka, har sai Allah ya maido da abin da Ya kawar, muna girmama waɗannan dokoki ta hanyar amincewa da kamalarsu — ba ta hanyar ƙirƙirar madadinsu na alama ba. Aminci yana nufin mutunta tsarin Allah, ba gyara shi ba.