Ƙari na 7d: Tambayoyi da Amsoshi — Budurwai, Zawarawa, da Mata da Aka Saki

Saurari ko sauke wannan darasi a matsayin sauti

00:00

Wannan shafi ɓangare ne na jerin da ya yi magana a kan haɗuwar da Allah yake karɓa, kuma yana bin wannan jeri:

Mene ne aure, bisa ga ma’anar Allah?

Tun daga farko, Nassosi sun bayyana cewa ba bikin aure, alƙawura, ko hukumomin ’yan Adam ne ke ayyana aure ba, sai dai lokacin da mace—ko budurwa ce ko gwauruwa—ta yi jima’i da namiji. Wannan saduwa ta farko ita ce abin da Allah da kansa yake ɗauka a matsayin haɗuwar rayuka biyu su zama nama ɗaya. Littafi Mai Tsarki ya nuna a kai a kai cewa ta wurin wannan alaƙar jima’i ne kaɗai mace take haɗuwa da namiji, kuma tana ci gaba da kasancewa daure da shi har mutuwarsa. A kan wannan tushe—wanda ya bayyana a Nassosi—muke nazarin tambayoyin da aka saba yi game da budurwai, zawarawa, da matan da aka saki, kuma muke tona gurɓatattun fahimta da aka shigo da su saboda matsin lambar al’umma.

A nan mun tattara wasu daga cikin tambayoyin da aka fi yi game da abin da Littafi Mai Tsarki yake koyarwa da gaske a kan aure, zina, da saki. Manufarmu ita ce mu bayyana, bisa ga Nassi, fassarorin kuskure da aka yaɗa a tsawon lokaci, waɗanda sau da yawa suke saɓa wa dokokin Allah kai tsaye. Dukan amsoshin suna bin fahimtar Littafi Mai Tsarki wadda take kiyaye daidaito tsakanin Tsohon Alkawari da Sabon Alkawari.

Tambaya: Yaya batun Rahab? Karuwa ce, duk da haka ta yi aure kuma tana cikin zuriyar Yesu!

“Dukan abin da yake cikin birnin suka hallaka da kaifin takobi—maza da mata, manya da yara, da shanu, tumaki, da jakuna” (Yoshuwa 6:21). Rahab gwauruwa cesa’ad da ta haɗu da Isra’ilawa. Joshua ba zai taɓa yarda Bayahude ya auri macen Al’ummai da ba budurwa ba, sai dai idan ta tuba kuma gwauruwa ce; sai a lokacin ne za ta kasance a ’yance ta haɗu da wani mutum, bisa ga Dokar Allah.

Tambaya: Ashe Yesu bai zo ya gafarta mana zunubanmu ba?

I, ana gafarta kusan dukan zunubai sa’ad da rai ya tuba ya nemi Yesu, har da zina. Duk da haka, da zarar an gafarta masa, dole ne mutum ya bar dangantakar zina da yake cikinta. Wannan ya shafi dukan zunubai: dole ne ɓarawo ya daina sata, maƙaryaci ya daina ƙarya, mai saɓo ya daina saɓo, da sauransu. Haka nan, mazinaci ba zai iya ci gaba da dangantakar zina ba, yana sa ran cewa zunubin zina ya daina kasancewa.

Muddin mijin farko na matar yana da rai, ranta yana haɗe da nasa. Sa’ad da ya mutu, ransa yana komawa ga Allah (Mai-Wa’azi 12:7), kuma sai a lokacin ne ran matar yake ’yantuwa ya haɗu da ran wani mutum, idan ta so (Romawa 7:3). Allah ba ya gafarta zunubai tun kafin a aikata su—yana gafarta waɗanda aka riga aka aikata ne kawai. Idan mutum ya roƙi Allah gafara a coci, aka gafarta masa, amma a wannan daren ya kwana da wanda ba matarsa ko mijinta ba ne bisa ga Allah, to ya sake yin zina.

Tambaya: Ashe Littafi Mai Tsarki bai ce wa wanda ya tuba ba: “Duba, dukkan abubuwa sun zama sababbi”? Ashe hakan ba yana nufin zan iya farawa daga sifili ba?

A’a. Nassosin da suke magana game da sabuwar rayuwar mutumin da ya tuba suna magana ne a kan yadda Allah yake sa ran ya yi rayuwa bayan an gafarta masa zunubansa, kuma ba sa nufin an shafe sakamakon kurakuransa na baya.

I, manzo Bulus ya rubuta a aya ta 17 ta 2 Korintiyawa 5 cewa: “Saboda haka, in wani yana cikin Almasihu, sabon halitta ne; tsofaffin abubuwa sun shuɗe; duba, dukkan abubuwa sun zama sababbi,” a matsayin ƙarshe ga abin da ya faɗa ayoyi biyu a baya (aya ta 15): “Ya mutu domin kowa, don kada waɗanda suke da rai su ƙara rayuwa domin kansu, sai dai domin wanda ya mutu dominsu, aka kuma tashe shi.” Wannan ba shi da ko kaɗan alaƙa da Allah yana ba mace izinin sake farawa da rayuwar soyayyarta daga sifili, kamar yadda shugabannin duniya da yawa suke koyarwa.

Tambaya: Ashe Littafi Mai Tsarki bai ce Allah yana kau da kai ga zamanin jahilci ba?

Bulus ya yi amfani da furucin “zamanin jahilci” (Ayyukan Manzanni 17:30) sa’ad da yake wucewa ta Girka, yana magana da mutanen masu bautar gumaka waɗanda ba su taɓa jin labarin Allah na Isra’ila, Littafi Mai Tsarki, ko Yesu ba. Babu wanda yake karanta wannan rubutu da bai san waɗannan abubuwa ba kafin ya tuba.

Bugu da ƙari, wannan nassi yana magana ne a kan tuba da gafarar zunubai. Kalmar Allah ba ta ko nuna cewa babu gafara ga zunubin zina. Matsalar ita ce mutane da yawa ba gafarar zinan da aka riga aka aikata kaɗai suke so ba; suna kuma so su ci gaba da dangantakar zina—kuma Allah ba ya karɓar wannan, ko namiji ne ko mace.

Tambaya: Me ya sa ba a ce kome game da maza ba? Ashe maza ba sa yin zina?

I, maza ma suna yin zina, kuma hukuncin a zamanin Littafi Mai Tsarki ɗaya ne ga su biyun. Amma Allah yana ɗaukar yadda zina take faruwa daban-daban ga kowane jinsi. Babu alaƙa tsakanin budurcin namiji da haɗuwar ma’aurata. Mace ce, ba namiji ba, take ƙayyade ko dangantaka zina ce ko ba zina ba.

Bisa ga Littafi Mai Tsarki, namiji, ko yana da aure ko babu, yana yin zina duk lokacin da ya yi jima’i da macen da ba budurwa ko gwauruwa ba ce. Alal misali, idan namiji mai shekara 25 wanda bai taɓa saduwa da mace ba ya kwana da mace mai shekara 23 da ba budurwa ba ce, namijin ya yi zina, domin a wurin Allah matar wani mutum ce (Matiyu 5:32; Romawa 7:3; Firistoci 20:10; Kubawar Shari’a 22:22-24).

Budurwai, Zawarawa da Marasa Budurci a Yaƙi

Nassi	Umarni
Ƙidaya 31:17-18	Ku kashe dukan maza da matan da ba budurwai ba. Ku bar budurwai da rai.
Alƙalawa 21:11	Ku kashe dukan maza da matan da ba budurwai ba. Ku bar budurwai da rai.
Kubawar Shari’a 20:13-14	Ku kashe dukan manyan maza. Matan da suka rage zawarawa ne da budurwai.

Tambaya: To, mace da aka sake/ta rabu ba za ta iya yin aure ba sa’ad da tsohon mijinta yana da rai, amma namiji ba sai ya jira tsohuwar matarsa ta mutu ba?

A’a, ba sai ya jira ba. Bisa ga Dokar Allah, namijin da ya rabu da matarsa bisa dalilan da Littafi Mai Tsarki ya amince da su (duba Matiyu 5:32) zai iya auren budurwa ko gwauruwa. Amma a gaskiya, a kusan dukkan lokuta a yau, namiji yana rabuwa da matarsa ya auri macen da aka sake ko ta rabu da mijinta, sa’an nan ya shiga zina, domin a wurin Allah, sabuwar matarsa ta wani mutum ce.

Tambaya: Tun da namiji ba ya yin zina sa’ad da ya auri budurwai ko zawarawa, wannan yana nufin Allah yana amincewa da auren mace fiye da ɗaya a yau?

A’a. Ba a yarda da auren mace fiye da ɗaya a zamaninmu ba saboda bisharar Yesu da kuma yadda ya tsananta aiwatar da Dokar Uba. Harafin Dokar, wadda aka bayar tun lokacin halitta (τὸ γράμμα τοῦ νόμου – to grámma tou nómou), ya tabbatar da cewa ran mace yana daure da mutum ɗaya kaɗai, amma bai ce ran namiji yana daure da mace ɗaya kaɗai ba. Shi ya sa a Nassosi ake kwatanta zina a ko da yaushe a matsayin zunubi ga mijin mace. Wannan shi ya sa Allah bai taɓa ce wa kakanninmu na dā da sarakuna mazinata ba, domin matansu budurwai ne ko zawarawa sa’ad da suka aure su.

Amma da zuwan Almasihu, mun sami cikakkiyar fahimtar Ruhun Dokar (τὸ πνεῦμα τοῦ νόμου – to pneûma tou nómou). Yesu, wanda shi kaɗai ne mai magana da ya zo daga sama (Yohanna 3:13; Yohanna 12:48-50; Matiyu 17:5), ya koyar da cewa dukan dokokin Allah sun samo asali ne daga ƙauna da alherin halittunsa. Harafin Dokar shi ne bayyanarta; Ruhun Dokar kuwa shi ne ainihinta.

Game da zina kuwa, ko da yake harafin Dokar bai hana namiji kasancewa da mata fiye da ɗaya ba, muddin budurwai ne ko zawarawa, Ruhun Dokar bai yarda da irin wannan aiki ba. Me ya sa? Domin a yau hakan zai jawo wahala da ruɗani ga duk waɗanda abin ya shafa—kuma ƙaunar maƙwabcinka kamar kanka ita ce doka ta biyu mafi girma (Firistoci 19:18; Matiyu 22:39). A zamanin Littafi Mai Tsarki, wannan al’ada ce da al’umma ta amince da ita kuma take tsammani; a zamaninmu, ba abin karɓa ba ne ta kowace fuska.

Tambaya: Idan ma’auratan da suka rabu suka yanke shawarar sulhu su kuma dawo da aurensu fa, hakan ya dace?

I, ma’auratan za su iya sulhu, muddin:

A gaskiya mijin shi ne namijin farko da matar ta kwana da shi; in ba haka ba, auren bai inganta ba tun kafin rabuwarsu.
Matar ba ta kwana da wani namiji a lokacin rabuwarsu ba (Kubawar Shari’a 24:1-4; Irmiya 3:1).

Waɗannan amsoshi suna ƙarfafa cewa koyarwar Littafi Mai Tsarki game da aure da zina tana da daidaito kuma ba ta saɓani tun daga farko har zuwa ƙarshen Nassi. Ta wurin bin abin da Allah ya ƙaddara da aminci, muna guje wa karkatar da koyarwa, muna kuma kiyaye tsarkin haɗuwar da Allah ya kafa.

Farawa 2:24	Saboda haka mutum zai bar mahaifinsa da mahaifiyarsa, ya manne wa matarsa, su kuwa su zama nama ɗaya.
Yoshuwa 6:21	Suka keɓe birnin ga Ubangiji, suka hallaka da takobi dukan abubuwa masu rai da suke cikinsa—maza da mata, manya da yara, shanu, tumaki, da jakuna.
Mai-Wa’azi 12:7	Ƙurar ƙasa ta koma ƙasa kamar dā, ruhu kuma ya koma ga Allah wanda ya ba da shi.
Romawa 7:3	Saboda haka, idan tana tare da wani mutum sa’ad da mijinta yana da rai, za a kira ta mazinaciya; amma idan mijinta ya mutu, ta ’yantu daga wannan doka, ba mazinaciya ba ce ko da ta auri wani mutum.
2 Korintiyawa 5:15	Ya mutu domin kowa, don kada waɗanda suke da rai su ƙara rayuwa domin kansu, sai dai domin wanda ya mutu dominsu, aka kuma tashe shi.
2 Korintiyawa 5:17	Saboda haka, in wani yana cikin Almasihu, sabon halitta ne; tsofaffin abubuwa sun shuɗe; duba, dukkan abubuwa sun zama sababbi.
Ayyukan Manzanni 17:30	A dā Allah ya kau da kai ga irin wannan jahilci, amma yanzu yana umartar dukan mutane ko’ina su tuba.
Matiyu 5:32	Amma ina gaya muku, duk wanda ya saki matarsa, in ba saboda fasikanci ba, yana sa ta yin zina; duk wanda ya auri macen da aka sake kuwa, yana yin zina.
Firistoci 20:10	Idan mutum ya yi zina da matar wani, dole ne a kashe su duka biyun: mazinacin da mazinaciyar.
Kubawar Shari’a 22:22-24	Idan aka sami mutum yana kwance da matar wani, dole ne a kashe mutumin da ya kwana da matar da matar da kanta. Dole ne ku kawar da mugunta daga Isra’ila. Idan aka sami budurwa da aka yi alkawarin aurenta tare da wani mutum a cikin birni, ya kwana da ita, za ku kai su duka biyu ƙofar birnin nan, ku jefe su har su mutu.
Ƙidaya 31:17-18	Saboda haka, ku kashe dukan samari, ku kuma kashe kowace mace da ta taɓa kwana da namiji. Amma ku bar wa kanku da rai dukan ’yan mata da ba su taɓa kwana da namiji ba.
Alƙalawa 21:11	Ga abin da za ku yi: ku hallaka kowane namiji da kowace mace da ta taɓa kwana da namiji.
Kubawar Shari’a 20:13-14	Sa’ad da Ubangiji Allahnku ya ba da birnin a hannunku, ku kashe dukan maza da takobi. Amma matan, yara, dabbobi, da duk sauran abubuwan da suke cikin birnin—dukan ganimar cikinsa—za ku iya karɓa wa kanku. Za ku iya amfani da ganimar da Ubangiji Allahnku ya ba ku daga maƙiyanku.
Kubawar Shari’a 24:1-4	Idan mutum ya ɗauki mace ya aure ta, amma ba ta sami tagomashi a idanunsa ba domin ya sami wani abin kunya a cikinta, ya rubuta mata takardar saki, ya kore ta daga gidansa, ta bar gidansa ta zama matar wani mutum, mijin na biyu kuma ya ƙi ta ya rubuta mata takardar saki, ko ya mutu, to, mijinta na farko da ya sake ta kada ya sake ɗauke ta ta koma wurinsa.
Irmiya 3:1	Suna cewa, “Idan mutum ya saki matarsa, ta bar shi ta auri wani mutum, zai koma wurinta kuma? Ashe wannan ƙasa ba za ta ƙazantu ƙwarai ba?” Amma kai, ka yi karuwanci da masoya da yawa—duk da haka ka koma wurina, in ji Ubangiji.
Firistoci 19:18	Kada ka rama, kada ka riƙe ƙiyayya a ranka ga ’ya’yan maza na mutanenka, amma ka ƙaunaci maƙwabcinka kamar kanka. Ni ne Ubangiji.
Matiyu 22:39	Na biyun kuma yana kama da shi: “Ka ƙaunaci maƙwabcinka kamar kanka.”
Yohanna 3:13	Ba wanda ya hau sama, sai wanda ya sauko daga sama—Ɗan Mutum wanda yake cikin sama.
Yohanna 12:48-50	Duk wanda ya ƙi ni, bai kuma karɓi maganata ba, yana da mai shari’a: maganar da na faɗa ce za ta hukunta shi a ranar ƙarshe. Gama ban yi magana da kaina ba, amma Uban da ya aiko ni ne ya umarce ni abin da zan faɗa da yadda zan faɗa. Na kuma sani umarninsa yana kaiwa ga rai madawwami. Saboda haka, duk abin da nake faɗa shi ne abin da Uba ya gaya mini in faɗa.
Matiyu 17:5	Yana cikin magana, sai ga wani gajimare mai haske ya lulluɓe su, murya kuma ta fito daga cikin gajimaren, ta ce, “Wannan Ɗana ne ƙaunataccena, wanda nake jin daɗinsa ƙwarai; ku saurare shi.”