Ƙari na 7a: Budurwai, Zawarawa, da Mata da Aka Saki: Haɗuwar da Allah Ya Amince da Ita

Saurari ko sauke wannan darasi a matsayin sauti

00:00

Wannan shafi ɓangare ne na jerin da ya shafi haɗuwar da Allah Ya amince da ita, kuma yana bin wannan jeri:

Asalin Aure a Cikin Halitta

Sanannen abu ne cewa aure na farko ya faru nan da nan bayan Mahalicci ya halicci mace [נְקֵבָה (nᵉqēvāh)] ta zama abokiyar mutum na farko, namiji [זָכָר (zākhār)]. Namiji da mace—waɗannan su ne kalmomin da Mahalicci da kansa ya yi amfani da su game da dabbobi da ’yan Adam (Farawa 1:27). Labarin da ke cikin Farawa ya ce wannan namiji, wanda aka halicce shi cikin surar Allah da kamanninsa, ya lura cewa babu ɗaya daga cikin matan sauran halittun duniya da ta yi kama da shi. Babu wadda ta ja hankalinsa, kuma yana son abokiyar zama. Kalmar a asalin harshen ita ce [עֵזֶר כְּנֶגְדּוֹ (ʿēzer kᵉnegdô)], ma’ana “mataimakiyar da ta dace.” Ubangiji kuwa ya fahimci bukatar Adamu, ya kuma yanke shawarar halitta masa mace, wadda ita ce sigar mace ta jikinsa: “Ba shi da kyau mutumin ya kasance shi kaɗai; zan yi masa mataimakiya wadda ta dace da shi” (Farawa 2:18). Sai aka yi Hauwa’u daga jikin Adamu.

Haɗuwa ta Farko Bisa ga Littafi Mai Tsarki

Ta haka ne aka yi haɗuwar rayuka ta farko: ba tare da bikin aure ba, ba tare da alƙawura ba, ba tare da shaidu ba, ba tare da liyafa ba, ba tare da rajista ba, kuma ba tare da mai gudanar da bikin ba. Allah kawai ya ba mutumin matar, ga abin da ya ce: “Yanzu dai ƙashi ne daga ƙashina, nama ne kuma daga namana; za a kira ta ‘mace,’ domin daga cikin mutum aka ciro ta” (Farawa 2:23). Ba da daɗewa ba, mun karanta cewa Adamu ya yi jima’i [יָדַע (yāḏaʿ) — sani, yin jima’i] da Hauwa’u, ta kuwa yi ciki. An kuma yi amfani da wannan kalmar (sani), wadda aka haɗa da yin ciki, daga baya game da haɗuwar Kayinu da matarsa (Farawa 4:17). Dukan haɗuwar da aka ambata a cikin Littafi Mai Tsarki sun ƙunshi namiji kawai ya ɗauki budurwa (ko gwauruwa) ta zama tasa, ya kuma yi jima’i da ita—kusan kullum ana amfani da kalmar “sani” ko “shiga wurinta”—wanda ke tabbatar da cewa haɗuwar ta faru da gaske. Babu wani labari a cikin Littafi Mai Tsarki da ya ce an yi wani biki, na addini ko na farar hula.

Yaushe Ne Haɗuwar Ke Faruwa a Gaban Allah?

Babbar tambayar ita ce: Yaushe ne Allah yake ɗauka cewa aure ya faru? Akwai yiwuwar amsoshi uku—ɗaya ta Littafi Mai Tsarki ce kuma gaskiya ce, sauran biyun kuma ƙarya ne, mutane ne suka ƙirƙira su.

1. Ra’ayin Littafi Mai Tsarki

Allah yana ɗaukar namiji da mace a matsayin ma’aurata a lokacin da mace budurwa ta fara yin jima’i da shi da yardarta. Idan ta riga ta kasance da wani namiji, haɗuwar ba za ta iya faruwa ba sai tsohon namijin ya mutu.

2. Ra’ayin Ƙarya na Relativist

Allah yana ɗaukar cewa haɗuwar tana faruwa ne a lokacin da ma’auratan suka yanke shawara. Wato namiji ko mace na iya yin abokan jima’i da yawa yadda suke so, amma sai a ranar da suka yanke shawarar cewa dangantakar ta zama mai muhimmanci—wataƙila saboda za su zauna tare—ne Allah yake ɗaukar su a matsayin nama ɗaya. A wannan ra’ayi, halitta ce ba Mahalicci ba ke yanke lokacin da ran namiji zai haɗu da ran mace. Babu ko ƙaramar hujja ta Littafi Mai Tsarki da ke goyon bayan wannan ra’ayi.

3. Ra’ayin Ƙarya da Aka Fi Yarda da Shi

Allah yana ɗaukar cewa haɗuwa ta faru ne kawai idan aka yi biki. Wannan ra’ayi bai bambanta sosai da na biyu ba, domin a aikace abin da ya bambanta kawai shi ne ƙara mutum na uku a cikin tsarin, wanda zai iya zama alƙalin zaman lafiya, jami’in rajista, firist, fasto, da sauransu. A wannan ra’ayi, ma’auratan na iya kasancewa sun yi abokan jima’i da yawa a dā, amma sai yanzu, suna tsaye a gaban shugaba, Allah ya ɗauki rayukansu biyu a matsayin waɗanda suka haɗu.

Rashin Bikin Aure a Liyafar Aure

Ya kamata a lura cewa Littafi Mai Tsarki ya ambaci liyafar aure guda huɗu, amma babu ko ɗaya daga cikin labaran da ya ambaci wani biki na tabbatarwa ko albarkar haɗuwar. Babu koyarwar da ta ce wani biki ko wani tsari na waje wajibi ne don haɗuwar ta zama ingantacciya a gaban Allah (Farawa 29:21-28; Mahukunta 14:10-20; Esta 2:18; Yohanna 2:1-11). Tabbatar da haɗuwar yana faruwa ne sa’ad da budurwa ta yi jima’i da yardarta da namijin da ta fara kasancewa da shi (cikar aure). Ra’ayin cewa Allah ba ya haɗa ma’auratan sai sun tsaya a gaban shugaban addini ko alƙalin zaman lafiya, ba shi da goyon baya a cikin Nassosi.

PDF: Sauke PDF mai ɗauke da dukan aure da ke cikin Littafi Mai Tsarki.

Zina da Dokar Allah

Tun daga farko, Allah ya hana zina, wadda ke nufin mace ta yi jima’i da fiye da namiji ɗaya. Dalilin haka shi ne ran mace zai iya haɗuwa da namiji ɗaya ne kawai a lokaci guda a nan duniya. Babu iyaka ga yawan mazajen da mace za ta iya kasancewa da su a tsawon rayuwarta, amma kowace sabuwar dangantaka za ta iya faruwa ne kawai idan ta baya ta ƙare ta dalilin mutuwa, domin a lokacin ne kawai ran namijin ya koma ga Allah, daga wanda ya fito (Mai-Wa’azi 12:7). Wato dole ne ta zama gwauruwa kafin ta haɗu da wani namiji. Ana iya tabbatar da wannan gaskiya cikin sauƙi daga Nassosi, kamar sa’ad da Sarki Dauda ya aika a kira Abigail bayan ya ji labarin mutuwar Nabal (1 Sama’ila 25:39-40); sa’ad da Bo’aza ya ɗauki Rut ta zama matarsa domin ya san cewa mijinta, Mahlon, ya mutu (Rut 4:13); da kuma sa’ad da Yahuda ya umurci ɗansa na biyu, Onan, ya auri Tamar don ya haifar wa ɗan’uwansa da ya rasu zuriya (Farawa 38:8). Duba kuma: Matta 5:32; Romawa 7:3.

Namiji da Mace: Bambanci a Cikin Zina

Abin da ake iya gani sarai a cikin Nassosi shi ne, babu zina da ake yi wa mace, sai dai namiji kawai. Ra’ayin da coci-coci da yawa suke koyarwa—cewa idan mutum ya rabu da mace ya auri wata budurwa ko gwauruwa, ya yi zina da tsohuwar matarsa—ba shi da goyon baya a cikin Littafi Mai Tsarki, sai dai a cikin al’adun zamantakewa.

KARANTA: Markus 10:11–12 da Daidaiton Ƙarya a Cikin Zina.

Ana samun tabbacin wannan a cikin misalai da yawa na bayin Ubangiji da suka yi aure da budurwai da zawarawa fiye da sau ɗaya, ba tare da Allah ya tsawatar musu ba—har da misalin Yakubu, wanda yake da mata huɗu, waɗanda suka haifi kabilu goma sha biyu na Isra’ila da Almasihu da kansa. Ba a taɓa cewa Yakubu ya yi zina da kowace sabuwar matarsa ba.

Wani sanannen misali kuma shi ne zinan Dauda. Annabi Natan bai ce an yi wa kowace daga cikin matan sarkin zina ba sa’ad da ya yi jima’i da Bat-sheba (2 Sama’ila 12:9), ya ce dai ya yi wa Uriya, mijinta, ne. Ka tuna cewa Dauda ya riga ya auri Mikal, Abigail, da Ahino’am (1 Sama’ila 25:42). Wato kullum ana yin zina da namiji ne, ba da mace ba.

Wasu shugabanni suna son iƙirarin cewa Allah ya daidaita maza da mata a kowane abu, amma wannan bai yi daidai da abin da aka gani a cikin shekaru dubu huɗu da Nassosi suka ƙunsa ba. Babu ko misali guda a cikin Littafi Mai Tsarki da Allah ya tsauta wa namiji saboda ya yi wa matarsa zina.

KARANTA: Dalilin da Ya Sa Yesu Bai Yarda da Auren Mata Fiye da Ɗaya a Yau Ba.

Wannan ba yana nufin cewa namiji ba ya yin zina ba ne, sai dai Allah yana ɗaukar zinan namiji da ta mace dabam. Hukuncin da ke cikin Littafi Mai Tsarki iri ɗaya ne ga su biyun (Firistoci 20:10; Kubawar Shari’a 22:22-24), amma babu alaƙa tsakanin budurcin namiji da aure. Mace ce, ba namiji ba, ke ƙayyade ko an yi zina ko ba a yi ba. Bisa ga Littafi Mai Tsarki, namiji yana yin zina duk lokacin da ya yi jima’i da macen da ba budurwa ba ce kuma ba gwauruwa ba ce. Alal misali, idan namiji mai shekara 25 wanda bai taɓa saduwa da mace ba ya kwana da wata mace ’yar shekara 23 da ta riga ta kasance da wani namiji, yana yin zina—domin a gaban Allah, matar wani namiji ce (Matta 5:32; Romawa 7:3; Littafin Lissafi 5:12).

Auren Yayan Miji da Bazawara da Kiyaye Zuriya

Wannan ƙa’ida—cewa mace za ta iya haɗuwa da wani namiji ne kawai bayan mutuwar na farkon—an kuma tabbatar da ita a cikin dokar auren yayan miji da bazawara, wadda Allah ya bayar don kiyaye dukiyar iyali: “Idan ’yan’uwa maza suna zaune tare, ɗayansu kuma ya mutu ba tare da ’ya’ya ba, kada matar mamacin ta auri wani baƙo daga wajen iyali. Ɗan’uwan mijinta zai shiga wurinta, ya ɗauke ta ta zama matarsa, ya kuma yi mata aikin ɗan’uwan miji…” (Kubawar Shari’a 25:5-10. Duba kuma Farawa 38:8; Rut 1:12-13; Matta 22:24). Ka lura cewa ya wajaba a cika wannan doka ko da ɗan’uwan mijin yana da wata mata. A batun Bo’aza, har ya miƙa Rut ga wani danginsa mafi kusanci, amma mutumin ya ƙi, domin ba ya son ya ƙara wata mata kuma ya raba gadonsa: “A ranar da ka sayi gonar daga hannun Naomi, dole ne ka kuma ɗauki Rut mutuniyar Mowab, matar mamacin, domin a ci gaba da sunan mamacin a kan gadonsa” (Rut 4:5).

Ra’ayin Littafi Mai Tsarki Game da Aure

Ra’ayin Littafi Mai Tsarki game da aure, kamar yadda aka gabatar da shi a cikin Nassosi, a sarari yake kuma ya bambanta da al’adun mutane na zamani. Allah ya kafa aure a matsayin haɗuwar ruhaniya da saduwa ta kammala tsakanin namiji da budurwa ko gwauruwa, ba tare da bukatar bikin aure, mai gudanar da shi, ko wani biki na waje ba.

Wannan ba yana nufin cewa Littafi Mai Tsarki ya hana bikin aure a matsayin wani ɓangare na bukukuwan aure ba, amma ya kamata a fahimci sarai cewa ba wajibi ba ne, kuma ba su ne ke tabbatar da cewa haɗuwar rayuka ta faru ba bisa ga dokar Allah.

Ana ɗaukar haɗuwar a matsayin ingantacciya a gaban Allah ne kawai a lokacin da aka yi jima’i da yardar juna, wanda ke nuna tsarin Allah cewa mace za ta haɗu da namiji ɗaya ne kawai a lokaci guda har sai mutuwa ta warware wannan alaƙa. Rashin bikin aure a liyafar auren da aka bayyana a cikin Littafi Mai Tsarki yana ƙara tabbatar da cewa abin da aka fi mayar da hankali a kai shi ne alkawarin sirri da nufin Allah na ci gaba da zuriya, ba ƙa’idojin mutane ba.

Kammalawa

Bisa ga dukan waɗannan labaran da ƙa’idojin Littafi Mai Tsarki, ya bayyana cewa ma’anar aure ta Allah ta samo asali ne daga tsarin da ya kafa da kansa, ba daga al’adun mutane ko ƙa’idojin shari’a ba. Mahalicci ya kafa ma’aunin tun farko: aure yana kankama a gabansa sa’ad da namiji ya haɗu ta jima’i da yardar juna da macen da take da ’yancin yin aure—wato ko dai budurwa ce ko gwauruwa. Ko da yake bukukuwan farar hula ko na addini na iya zama sanarwar jama’a, ba su da wani tasiri wajen ƙayyade ko haɗuwar tana da inganci a gaban Allah. Abin da ya fi muhimmanci shi ne biyayya ga tsarinSa, girmama tsarkin ɗaurin aure, da kasancewa da aminci ga umarnanSa, waɗanda ba sa canzawa duk da sauye-sauyen al’adu ko ra’ayin mutane.

Farawa 1:27	Saboda haka Allah ya halicci ’yan Adam cikin surarsa; cikin surar Allah ya halicce su; namiji da mace ya halicce su.
Farawa 2:18	Sai Ubangiji Allah ya ce, “Ba shi da kyau mutumin ya kasance shi kaɗai; zan yi masa mataimakiya wadda ta dace da shi.”
Farawa 2:23	Mutumin ya ce, “Wannan dai ƙashi ne daga ƙashina, nama ne kuma daga namana; za a kira ta ‘mace,’ domin daga cikin ‘namiji’ aka ciro ta.”
Farawa 4:17	Kayinu ya yi jima’i da matarsa, ta kuwa yi ciki ta haifi Anuhu. Sai Kayinu ya gina birni, ya sa masa sunan ɗansa Anuhu.
Farawa 29:21-28	Sai Yakubu ya ce wa Laban, “Ka ba ni matata, gama lokacina ya cika, domin in shiga wurinta.” Sai Laban ya tattara dukan mutanen wurin, ya yi liyafa…
Mahukunta 14:10-20	Mahaifin Samson ya gangara wurin matar, Samson kuwa ya yi liyafa a can, yadda samari suka saba yi. Sa’ad da mutane suka gan shi, suka kawo abokan zama talatin…
Esta 2:18	Sai sarki ya shirya babban liyafa, Liyafar Esta, domin dukan fadawansa da bayinsa; ya ba da sanarwar hutu a larduna, ya kuma raba kyautai hannu sake kamar yadda ya dace da sarki.
Yohanna 2:1-11	A rana ta uku aka yi bikin aure a Kana ta ƙasar Galili. Mahaifiyar Yesu tana wurin, an kuma gayyaci Yesu da almajiransa zuwa bikin aure…
Mai-Wa’azi 12:7	Ƙurar jiki kuma ta koma ƙasa kamar yadda take a dā, ruhu kuma ya koma ga Allah wanda ya ba da shi.
1 Sama’ila 25:39-40	Sa’ad da Dauda ya ji cewa Nabal ya mutu, ya ce, “Yabo ya tabbata ga Ubangiji, wanda ya ɗauki al’amarina a kan Nabal…” Sai Dauda ya aika da manzanni su yi magana da Abigail, su roƙe ta ta zama matarsa; da suka iso, suka ce Dauda ya aiko su su ɗauke ta ta zama matarsa.
Rut 4:13	Sai Bo’aza ya ɗauki Rut, ta kuwa zama matarsa. Sa’ad da ya kwana da ita, Ubangiji ya sa ta yi ciki, ta kuma haifi ɗa.
Farawa 38:8	Sai Yahuda ya ce wa Onan, “Ka shiga wurin matar ɗan’uwanka, ka yi mata aikin ɗan’uwan miji, domin ka haifar wa ɗan’uwanka da zuriya.”
Matta 5:32	Amma ina gaya muku, duk wanda ya saki matarsa, sai dai saboda fasikanci, yana sa ta yin zina; duk wanda ya auri matar da aka saki kuma, yana yin zina.
Romawa 7:3	Saboda haka, muddin mijinta yana da rai, za a kira ta mazinaciya idan ta zama ta wani namiji; amma idan mijinta ya mutu, ta kuɓuta daga wannan doka, ba mazinaciya ba ce idan ta zama ta wani namiji.
Markus 10:11-12	Ya ce musu, “Duk wanda ya saki matarsa ya auri wata, ya yi zina da ita; in kuwa mace ta saki mijinta ta auri wani, ta yi zina.”
2 Sama’ila 12:9	Don me ka raina maganar Ubangiji ta wurin yin abin da yake mugu a gabansa? Ka kashe Uriya mutumin Hitti da takobi, ka ɗauki matarsa ta zama taka, ka kuma kashe shi da takobin Ammonawa.
1 Sama’ila 25:42	Nan da nan Abigail ta hau jaki, bayinta suka raka ta, ta bi manzannin Dauda, ta kuwa zama matarsa.
Firistoci 20:10	Idan mutum ya yi zina da matar wani, dole ne a kashe mazinacin da mazinaciyar.
Kubawar Shari’a 22:22-24	Idan aka sami mutum yana kwana da matar wani, dole ne a kashe mutumin da ya kwana da matar da matar. Dole ne ku kawar da mugunta daga Isra’ila. Idan aka sami budurwa da aka yi wa alkawarin aure tare da wani mutum a cikin birni, ya kwana da ita…
Littafin Lissafi 5:12	Ka faɗa wa ’ya’yan maza na Isra’ila: “Idan matar wani ta kauce daga hanya, ta yi rashin aminci gare shi…”
Kubawar Shari’a 25:5-10	Idan ’yan’uwa maza suna zaune tare, ɗayansu kuma ya mutu ba tare da ɗa ba, kada matar mamacin ta auri wani daga wajen iyali. Ɗan’uwan mijinta zai shiga wurinta ya ɗauke ta ta zama matarsa, ya kuma yi mata aikin ɗan’uwan miji…
Rut 1:12-13	Ku koma gida, ’ya’yana mata! Na tsufa da ba zan iya sake yin wani miji ba. Ko da na yi tunanin cewa akwai sauran bege a gare ni… Za ku jira sai sun girma ne? Za ku zauna ba tare da aure ba saboda su?
Matta 22:24	“Malam,” suka ce, “Musa ya gaya mana cewa idan mutum ya mutu ba tare da ’ya’ya ba, dole ne ɗan’uwansa ya auri gwauruwar, ya kuma haifar wa ɗan’uwansa da zuriya.”
Rut 4:5	Sai Bo’aza ya ce, “A ranar da ka sayi gonar daga hannun Naomi, dole ne ka kuma ɗauki Rut mutuniyar Mowab, matar mamacin, domin a kiyaye sunan mamacin tare da gadonsa.”